JW

Jankiel Wiernik

Cieśla, świadek Holocaustu, autor świadectwa Kultura
Zmarł
12.12.1972
Związany z
Biała Podlaska
Dziedzina
Kultura

Biografia

Jankiel Wiernik, urodzony w 1889 roku w Białej Podlaskiej, był polskim Żydem, który zasłynął jako świadek Holocaustu. Przed wojną pracował w Warszawie jako wykwalifikowany cieśla i rządca domu rodziny Krzywoszewskich.

W sierpniu 1942 roku został deportowany do obozu zagłady w Treblince, gdzie wyselekcjonowano go do pracy przymusowej. Dzięki swoim umiejętnościom ciesielskim budował baraki i infrastrukturę obozu, co umożliwiło mu wgląd w mechanizmy eksterminacji. Uczestniczył w organizacji buntu więźniów, który wybuchł 2 sierpnia 1943 roku.

Po ucieczce z obozu ukrywał się w Warszawie, gdzie spisał swoje przeżycia w świadectwie 'Rok w Treblince'. Dokument ten został konspiracyjnie wydany w 1944 roku i stał się jednym z najważniejszych źródeł o zagładzie. Po wojnie zeznawał na procesach Ludwiga Fischera i Adolfa Eichmanna. W 1949 roku wyemigrował do Izraela, gdzie zmarł w 1972 roku.

Pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Autor świadectwa 'Rok w Treblince'
Organizator zbrojnego buntu w Treblince
Świadek w procesach Ludwiga Fischera (1947) i Adolfa Eichmanna (1961)
Wykonawca drewnianej makiety obozu w Treblince

Ciekawostki

Podczas buntu w Treblince zabił strażnika siekierą i uciekł pociągiem towarowym do Warszawy.
Po ucieczce ukrywał się pod fałszywym nazwiskiem Kowalczyk, a podczas powstania warszawskiego walczył jako Jan Smarzyński.
Jego świadectwo wydrukowano w nakładzie 2000 egzemplarzy, a pracę drukarza przerywały ataki szoku.